La prezidanto de la kataluna registaro, Artur Mas, subskribis hodiaŭ la dekreton kiu kunvokas la konsulton kiun respondos la kataluna popolo la venontan 9an de novembro.

La pasintan 12an de decembro 2013 la partioj CiU, ERC, ICV-EUiA kaj CUP, okupantaj 87 el 135 sidlokoj de la kataluna parlamento interkonsentis pri konsulto al la popolo kun du demandoj: “Ĉu vi volas ke Katalunio iĝu ŝtato?” kaj, en jesa respondo al la unua demando, “Ĉu vi volas ke ĉi tiu ŝtato estu sendependa?”.

La ĉefministro de Hispanio, Mariano Rajoy, kontraŭstaras la okazigon de ĉi tiu konsulto. Dum vizito en Ĉinio en neformala interparolo kun ĵurnalistoj li diris ke Artur Mas metis sin en implikaĵon. En Madrido la vicĉefministro, Soraya Sáenz de Santamaría, asertis ke la ŝtato uzos ĉiujn disponeblajn rimedojn por malhelpi la okazigon de la konsulto.

La registaro de Katalunio jam havas juran framon por kunvoki la konsulton la venontan 9an de novembro. La parlamento aprobis hodiaŭ la leĝon pri konsultoj per parlamenta plimulto: 106 voĉdonis favore (el la partioj CiU, ERC, ICV-EUiA, CUP, PSC kaj la ne alskribita parlamentano J. I. Elena. Kontraŭe voĉdonis la partioj PP kaj Ciutadans per siaj 28 parlamentanoj.

Kun ĉi tiu leĝa instrumentonjam funkcianta la prezidanto de la kataluna registaro, Artur Mas, jam havas la ĉefan ilon por subskribi dum la venontaj horoj la dekreton pri kunvoko de la konsulto. Ankaŭ la hispana registaro,atente observas la movojn de la kataluna prezidanto kaj planis eksterordinarajn kunsidojn por komenci la manovrojn por faligi kaj la leĝon kaj la dekreton.

Centoj da homoj sin turnis al la pordoj de la parlamentejo kun la celo montri sian subtenon al la leĝo kaj postuli la okazigon de la konsulto

La Eŭropa Parlamento elektos la novan prezidanton de la Eŭropa Komisiono la venontan 16an de julio en Strasburgo. La novan prezidanton devas elekti la duono plus unu de la voĉdonoj de la 751 parlamentanoj kiujn la civitanoj elektos la proksiman 25an de majo.

Estas kvin kandidatoj por la prezido de la Eŭropa Komisiono: Jean-Claude Juncker (Eŭropa Popola Partio), Martin Schulz (Partio de la Eŭropaj Socialdemokratoj), Guy Verhofstadt (Interligo de liberaluloj kaj demokratoj por Eŭropo), Ska Keller (Eŭropaj Verduloj) kaj Alexis Tsipras (Eŭropa Maldekstro).

Iam ili diris kelkajn vortojn pri la procezo kiun trapasas nun Katalunio. Jen ilia opinio pri la afero:

Jean-Claude Juncker
Li estas kandidato de la Eŭropa Popola Partio (en kiu membras UDC, reganta Katalunion en koalicio kun CDC). Li plene kundividas la kriterion de la hispana ĉefministro, Mariano Rajoy, pri la plu-restado de Katalunio en Eŭropa Unio. Li diras ke provinco kiu iĝas sendependa regno ne iĝas “aŭtomate” membro de Eŭropa Unio kaj de la eŭrozono.

Martin Schulz
Li neniam defendis la rajton de Katalunio decidi sian sorton. Dum vizito en Barcelono pro lia posteno de prezidanto de la EU-parlamento li parolis pri la procezo sen kompromiti sian pozicion. Li preferis ne paroli pri la konflikto kun Hispanio pretekstante ke li ne havas solvon por tiu problemo.

Guy Verhofstadt
Li ne montris personan opinion pri la afero. Sed la Eŭropa Liberala Partio kaj la Liberala Internacio en pluraj okazoj defendis la konsulton al la kataluna popolo. Vizitante Barcelonon la ĵusan 14an de majo, li diris ke oni devas preni en la kalkulon la opinion kiun la katalunoj esprimos per ajna kanalo. Li kaptis la okazon por peti dialogon inter la registaroj de Katalunio kaj Hispanio. Graham Watson, prezidanto de la Eŭropaj Liberaluloj ne vidas Katalunion en Eŭropa Unio kiel problemon.

Ska Keller
Dum ĵusa vizito en Katalunio ŝi sin montris favora al la konsulto kiun oni planas okazigi la venontan 9an de novembro. Ŝi esprimis la deziron ke sendependa Katalunio estu membro de Eŭropa Unio. Krome, ŝi certigis ke se ŝi estos elektita, ŝi petos ke la hispana registaro ne malhelpu la rajton de katalunoj decidi sian politikan statuson.

Alexis Tsipras
Li parolis pri la afero en novembro 2012 dum balotkampanjo de ICV-EUi A por la kataluna parlamento. Tiam li sin montris por la rajto decidi. Al la demando “kion vi favoros, la katalunajn instituciojn aŭ la hispanajn potencojn kiuj volas malpermesi la konsulton?” li respondis jene: “Ni respektos la decidon kiun prenos la kataluna popolo”.

La asista konsilio por la nacia transiro (CATN) publikigis novan esplordosieron, legeblan en la kataluna, en la kastilia kaj en la angla. Nun pri la alternativaj situacioj en kiuj povus sin trovi sendependa Katalunio rilate al Eŭropa Unio. La cerbumkomitato konsideras kvar hipotezajn situaciojn: a) Katalunio aŭtomate plu restus en Eŭropa Unio; b) Katalunio restus provizore ekstere kaj rapide reenirus; c) Katalunio restus ekstere kaj povus peti ordinaran membriĝon, kaj d) ekskludo.

Dum la prezento pri la informo, la prezidanto de la konsilio, Carles Viver i Pi-Sunyer, sin montris skeptika pri la tria kaj kvara hipotezoj. La dosiero konkludas ke la tezoj laŭ kiuj sendependa Katalunio restus ekster Eŭropa Unio ne havas juran bazon. La cerbumkomitato substrekas la pragmatismon de Uniaj institucioj kaj konsideras ke la decido pri la sorto de Katalunio ne dependos de juraj sed de politikaj kriterioj.

CATN kredas plej verŝajne ke Katalunio restos en la Unio kaj, depende de Hispanio, povus pasigi tempon ekstere sed konservante la eŭropan juron. Oni konjektas pri la hispana decido vetoi la eniron de Katalunio en Eŭropan Union, sed la konsilio kredas ke tiu decido nur malhelpos la pluan restadon aŭtomatan en la Unio. Sed la forto de ĉi tiu vetoo ne povus devigi Katalunion resti ekster transira reĝimo kaj vici post Serbio aŭ Turkio.

La hispana ministerio pri justico havis blokitaj ekde 2010 ĉirkaŭ 500 000 petojn pri civitaniĝo. Nun, ekde februaro 2014, ĝi komencis intensivan planon trakti ĉiujn ĉi petojn precipe, kaj kurioze, en Katalunio, kie estas 145 000 el 500 000 de tuta Hispanio.

La fondaĵo Nous Catalans (novaj katalunoj) de longe avertas pri la strategio de la hispana registaro kun rilato al la enmigrintoj kun la celo influi la rezulton de referendumo okazonta nunjare kaj malhelpi la sendependiĝon de Katalunio. La prezidanto de ĉi fondaĵo, Àngel Colom, jam avertis unu jaron antaŭe pri tiu strategio sekvita de Kanado kelkajn momentojn antaŭ la referendumo en Kebekio. Oni donis kanadan civitanecon al multaj enmigrintoj, kaj ni scias ke multaj el ili voĉdonis kontraŭe. Kaj aldonis: “Mi ne bedaŭras ke oni akcelu la procezon por homoj kiuj rajtas je la civitaneco, sed la afero estas suspektinda. Mi estas certa ke oni provos movilizi la enmigrintojn kontraŭ la sendependiĝo. Tial la katalunismo devas labori, kaj bonŝance de longe laboras, por informi la ĵusajn enmigrintojn pri la procezo.”

La konsulto pri sendependiĝo kiun planas organizi la kataluna registaro havas jam daton kaj demando-tekston interkonsentitajn inter la partioj CDC, UDC, ERC, ICV-EUiA kaj CUP, kiuj okupas 87 el 135 sidlokoj de la kataluna parlamento. La konsulto okazos la 9an de novembro 2014 kaj oni demandos al la civitanoj pri la sendependeco de Katalunio. Oni faros du demandojn. La unua: “Ĉu vi deziras ke Katalunio iĝu ŝtato?” kun du alternativaj respondoj “jes” kaj “ne”. Por la civitanoj kiuj respondas jese en la unua demando estos dua demando: “En jesa kazo, ĉu vi deziras ke ĉi tiu ŝtato estu sendependa?”, ankaŭ kun du alternativaj respondoj “jes” kaj “ne”.

Ĉi tiu demando povas ŝajni stranga al kelkaj eksterlandanoj. La partioj UDC kaj ICV-EUiA ne estas sendependismaj sed federismaj kaj volis demandon kiu inkluzivu homojn kiuj deziras federisman rilaton kun Hispanio (oni konsideras ke ŝtato povas esti ne sendependa kia Bavario), sed ne volas la sendependecon. Aliaj partioj ne rezignis pri la rekta mencio pri sendependeco, tial do oni povos klare manifesti sin favore al tiu statuso per la dua demando.

Ĉi tion interkonsentis la gvidantoj de la menciitaj partioj dum kunveno hodiaŭ matene en Palau de la Generalitat. La prezidanto de la kataluna registaro, Artur Mas, solene anoncis la decidon kun akompano de tiuj gvidantoj kiuj subskribis la interkonsenton.

La hispana registaro aprobis la antaŭprojekton pri leĝo de Civitana Sekureco. La teksto, kiun oni supozeble aprobos dum la unua duono de la venonta jaro, antaŭvidas punojn kiuj povas altiĝi ĝis 30 000 eŭroj al homoj kiuj skandus devizojn aŭ portus panelojn, kiujn oni povus konsideri ofendaj por Hispanio, por la hispana flago aŭ la hispanaj institucioj, inter aliaj, la reĝeco. Oni povos puni ankaŭ homojn kiuj ne plenumos juĝistan decidon, ekzemple elhejmigon.

La hispana ministro pri internaj aferoj, Jorge Fernández Díaz, klarigis ke bruligi flagon “estas ofendo”, kaj oni konsideros tion grava misago, dum ĝi ne konsistigos delikton. Tial la aŭtoron de tia ago oni povos puni per la devo pagi 30 000 eŭrojn.

Fernández Díaz faris tiajn klarigojn dum gazetara konferenco post la konsilio de ministroj. La antaŭprojekto pri leĝo de Civitana Sekureco atingis la konsilion de ministroj ĉi tiun vendredon post du semajnoj da mallaŭdoj fare de la opozicio kaj de kelkaj sociaj sektoroj. Kiel ajn, la ministro certigis ke la modifojn tute ne kaŭzis tiuj kritikoj, kaj ke la prokraston kaŭzis konsultoj kaj plibonigoj proponitaj de aliaj ministrejoj.

La prezentita teksto malaltigas de 21 al 7 la kondutojn konsideratajn tre gravajn, inter kiuj ekzemple estas ĉia manifestacio kun la celo premi dum la medita tago de la balotaj procedoj. Oni konsideros ankaŭ tre gravaj kondutoj la recidivon, la manifestaciojn en kritikaj infrastrukturoj, la entrudiĝojn en tiajn infrastrukturojn, la fabrikado kaj uzado de eksplodaj armiloj, aŭ blindumi kondukistojn de transportiloj kiaj trajnoj aŭ aviadiloj.

Malkiel oni antaŭproponis, ne estos tre grava konduto manifestacii sen permeso antaŭ la palacoj de la parlamento aŭ de la senato, kaj tio estos grava ago en kazoj kie oni “perturbos la civitanan sekurecon”. oni malaltigas al gravaj la agojn minaci, premi aŭ ofendi la policajn agentojn. Inter gravaj agoj misfaroj estas ankaŭ la rezisto malkunvoki manifestacion, kunporti aŭ montri armilojn neglekte aŭ temerare, aŭ pagitajn seksrilatojn en lokoj kie povas esti neplenaĝuloj ekzemple lernejoj aŭ parkoj. Monpunoj por homoj kiuj rifuzus identigi sin antaŭ la agentoj de la polico aŭ armeo

La manifestacioj kiujn oni organizos sen permeso estos malgravaj, sed ili povos iĝi gravaj aŭ tre gravaj se okazos violento aŭ perturbo de la publika ordo. La malgravaj malobservoj ricevos monpunoj inter 100 kaj 1 000 eŭroj. La gravaj, inter 1 001 kaj 30 000; kaj la tre gravaj, inter 30 001 kaj 600 000.

La 11a de septembro estas la nacia tago de Katalunio. Por tiu tago la asocio Nacia Asembleo de Katalunio (ANC) organizis homĉenon etenditan laŭlonge de 400 kilometroj de la nordo ĝis la sudo de Katalunio kun la celo montri la popolan subtenon al la sendependeco. Ĉi tiun eventon inspiris la Balta Vojo, kiu havis lokon inter la ĉefurboj de Litovio, Latvio kaj Estonio en 1989 por peti la sendependecon de tiuj landoj.

Finfine la Kataluna Vojo havis grandan sukceson. La hispana ministro diris ke ĝin partoprenis 400 000 homoj, sed la kataluna polico kalkulas ke la partoprenantaro estis proksima al 1 600 000, kalkulon kiun ĝenerale akceptis la internacia gazetaro.

Jam la pasintan jaron dum la nacia tago manifestacio havis lokon en Barcelono, la temo estis la sendependeco de Katalunio kaj partoprenis miliono kaj duono de homoj. Necesas substreki ke multaj katalunoj devis skrapi sian poŝon por vojaĝi al alia parto de la lando por ke la ĉeno estu kompleta, ĉar la regiono de la rivero Ebro estas tre maldense loĝata.

La sekvoj de tiu okazaĵo estas evidentaj. La hispana ĉefministro Rajoy finfine respondis la leteron kiun Artur Mas sendis al li komence de junio kaj en kiu la kataluno petis interkonsenton por okazigi konsulton al la kataluna popolo pri la sendependiĝo de Katalunio. Rajoy ne montris sin favora al tiu konsulto sed ankaŭ ne komunikis malpermeson. La brita parlamento gratulis la la kataluna popolon pro la sukceso de la Kataluna Vojo.

La Asista Konsilio por la Nacia Transiro liveris ĵaŭdon la 25an de julio la unuan informon el la dek naŭ kiujn ĝi planas liveri, kun la titolo La konsulto pri politika futuro de Katalunio, kiun la registaro publikigis. Ĉi tiu informo, 220-paĝa, analizas la jurajn vojojn kiuj povas konduki al konsulto per kiu katalunoj decidu la politikan statuson por sia lando.

La dokumento argumentas ke 75 procentoj de la katalunoj volas esti konsultataj pri la futuro de Katalunio. Oni analizas ankaŭ aliajn argumentojn kiuj pravigas la konsulton. Krom la historia nacia karaktero de Katalunio, ĝi enhavas argumentojn bazitajn sur la demokratia kompreno kaj la internacia praktiko. Poste ĝi esploras la jurajn strategiojn kiuj permesus laŭleĝan konsulton, ĉu en hispana ĉu en eŭropa kaj internacia framo. Kaj fine ĝi montras la ŝlosilajn elementojn de la konsulto.

La cerbumkomitato listigis kelkajn procedurojn laŭ kiuj oni povus kunvoki konsulton laŭleĝe. Laŭ la sekva prioritata ordo, unue estus referendumo organizita de la hispana ŝtato; due, per kompetenteco transdonita de la ŝtato la kataluna registaro organizus la konsulton; trie, konsulto organizita laŭ la kataluna leĝo 4/2010; kvare, plebiscitajn balotojn por la kataluna parlamento.

Pri la demando la konsilio vidas la eblecon fari plurajn demandojn, sed konsideras pli efike kaj klare ke estu nur unu demando pri la konsento aŭ malkonsento ke Katalunio iĝu sendependa regno. La plej oportuna momento kiam okazigi la konsulton estus inter la 24 de aŭgusto ĝis la fino de 2014. Oni atentigas ke en Skotlando havos lokon simila konsulto la 18an de septembro. Oni malkonsilas okazigi ĝin la 11an de septembre, kiam estas la nacia tago de Katalunio, ĉar tro favora detalo al unu el la respondoj.

La dokumento esploras la hipotezajn situaciojn kiuj aperus pro la eblaj rezultoj. Se venkus la alternativo NE, restus la nuna politika statuso. Se venkus la alternativo JES la hispana registaro estus devigata negoci la sendependiĝon kun la kataluna registaro aŭ modifi la konstitucion. Kaze ke la hispana registaro ne agnoskus la rezulton favoran al sendependiĝo, la problemo do ne estus jura sed politika. Tiam necesus internacia interveno aŭ, lasta rimedo, unuflanka deklaro pri sendepeneco fare de la kataluna parlamento.

Se ne povus okazi konsulto al la popolo, unu rimedo estus kunvoki plebiscitajn balotojn, kaj se la hispana registaro malpermesus tion uzante la artikolon 155 de la konstitucio, tiam povus esti nur unuflanka deklaro. La konsilio rekomendas la unuflankan deklaron nur en la kazo ke oni barus ĉiujn aliajn vojojn.

En alia parto de la dosiero estas esploritaj la rimedoj kiujn povus uzi la ŝtato por fiaskigi la procezon. Depende de la proceduro, la ŝtato uzos unu aŭ alian rimedon. Kvankam la ŝtato povas malpermesi plebiscitajn balotojn en Katalunio per la artikolo 155, ĉi tiu solvo estas malfacile pravigebla, konkludas la cerbumkomitato.

 

La  Asista Konsilio por la Nacia Transiro preparas 19 informojn pri la sendependiĝo de Katalunio. La unuan, kiu pritraktas la manieron kiel organizi konsulton, ĝi jam prezentis ĵaŭdon la 25an de julio. La ceterajn informojn, la plej multajn, la cerbumkomitato liveros inter aŭgusto kaj decembro 2013, kaj la aliajn komence de 2014.

Ĉi tiuj informoj analizos la ĉefajn decidojn kiujn la kataluna registaro devos preni antaŭvidante ke la konsulto kondukos al la kreado de nova regno sendependa. Jen la listo de informoj kiujn prilaboros la cerbumkomitato:

1. La vojo por kunvoki konsulton.

2. La rilatoj de la nova ŝtato kun EU. Ĉu Katalunio restos ekstere? Kiujn rilatojn Katalunio havos kun Schengen-spaco kaj la Eŭropa Ekonomia Spaco?

3. La rilatoj de la kataluna ŝtato kun la internacia komunumo, kun UN kaj Unesko. Ĉu Katalunio heredos la interkonsentojn subskribitajn de Hispanio?

4. La estontaj rilatoj kun Hispanio.

5. La evoluo de la juraj normoj. Kiujn leĝojn havos la nova ŝtato?

6. Kiel necesas krei novan konstitucion?

7. La juĝa povo en Katalunio. Kiom da juĝistoj estos? Kiom da sekretarioj? Ĉu necesos organo kiu kontrolu la juĝan povon?

8. Enlanda kaj internacia sekureco.

9. La sektoraj administracioj.

10. Ekonomiaj aferoj, ekzemple impostkolektado.

11. La kreado de la kataluna tributa agentejo.

12. La financaj institucioj.

13. La regulantaj agentejoj kaj organismoj, kelkajn el kiuj postulas EU.

14. La disdividado de la aktivo kaj la pasivo inter Katalunio kaj Hispanio.

15. La efektoj de la sendependiĝo sur la komercaj rilatoj inter Hispanio kaj Katalunio.

16. La funkciado de la Sociala Asekuro.

17. Kiel sekurigi la disponeblecon pri energio kaj akvo dum la unuaj momentoj post la sendependiĝo.

18. La difinado pri la kataluna spaco de telekomunikadoj.

19. La internaciigo de la procezo.